Kalça çıkığı erken teşhisle tedavi edilebilir!

Türkiye’de yeni doğan her 1000 bebeğin yaklaşık 12’sinde görülen gelişimsel kalça çıkığı, erken teşhis ile tedavi edilmediği takdirde sakatlıklara neden olabiliyor.Yaklaşık 16bin yenidoğanda rastlanan gelişimsel kalça çıkığı,kız çocuklarda erkeklere göre yaklaşık 6 kat fazla görülüyor. Bu hastalığın erken dönemde tanısı için bebeklere doğumdan ilk 2 aya kadarki sürede mutlaka; yeni doğan hemşiresi, çocuk hekimi ve ortopedi hekimi tarafından kalça çıkığı muayenesi ve ultrasonografi ile röntgenografi yapılmalıdır.

 

Konuyla ilgili bilgi veren Özel Medline Konya Hastanesi’nden Ortopedi Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Yel, yeni bebek sahibi olmuş anne ve babaların dikkat etmesi gereken noktaları açıklıyor.

 

Kalça çıkığıdoğuştan ortaya çıkar. Buna günümüzde “Gelişimsel Kalça Displazisi” (GKD) adı verilmektedir veortopedik cerrahinin en ciddi sorunlarından biridir. Bu problem üst bacak kemiğinin eklem yapan başının (femur başı),oturduğu yuva olan fincan kemiği (asetabulum) arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanır. İlk 2 ayda konan erken tanı ile hastaların çok büyük bir kısmı basit tedavilerle düzeltilebilmektedir.

 

Gelişimsel kalça çıkığı sebepleri nelerdir?

 

Gelişimsel kalça çıkıklığı hastalığı bilinen tek bir nedene bağlı değildir. Hastalıkta birden fazla faktörün rol oynadığı düşünülmektedir.

 

Bunlar;

• Mekanik faktörler; bebeğin ana rahmindeki pozisyon değişiklikleri, bağ doku sorunları, amniyon sıvısının azyada fazla olması,


• Genetik faktörler;Anne baba yada yakın akrabalarında GKÇ bulunması, ırk özellikleri,


• Cinsiyet,


• Doğumla ilgili faktörler;doğumda ters geliş, zor doğum, prematüre doğum, çoğul gebelik, (ikiz üçüz gibi), doğumda annede olan hormonal değişiklikler,


• Doğum sonrası faktörler;doğum sonrası ilk aylarda yanlış kundak uygulamaları olarak sayılabilir.

 

Kalça çıkıklığı (GKD) aile tarafından nasıl anlaşılır?

 

Özel Medline Konya Hastanesi’nden Prof. Dr. Mustafa Yel: ”Yeni doğan bebeklerinde iki bacağının birbirinden farklı uzunlukta olduğunu gören, uyluk ve kasıkta cilt kıvrımlarında asimetri gören, yada yukarıda saydığımız risk faktörlerini bulunduran, bebeklerin incelenmesi gerekir.Geç olmakla birlikte 1 yaşını dolduran bebeklerin yürüyememeside bir belirtidir ancak ilk 2 ayda tanı çok değerlidir. 1 yaş tanı için geçtir” dedi.

 

Kaç çeşit kalça çıkığı vardır?

 

Günümüzde gözlemlenen 3 çeşit kalça çıkığı vardır;

 

• Tam olmayan çıkık; asetabulum çukuru derin değildir ve femur başını tam örtmez. Dolayısıyla femur başını tam kavrayamadığından yukarı doğru kaymasını önleyemez. Bu tip olgularda, femur başını asetabulum içinde tutabilecek önlemler alınırsa çukurluk artarak fincan kemiği normal gelişimini tamamlar.

 

• Tam çıkıklar; femur başı asetabulumun dışında ve üsttedir buda bacakta kısalığa yol açar.

 

• Çıkığa eğilimi olan kalça;kollajen gelişim sorunları, genetik bağ dokusu hastalıkları, beyin özürlü (serebral palsili) hastalarda kalça çıkığı gelişme riski vardır.

 

Erken teşhisi halinde tedavi oranı çok yüksek…

 

Tanı ne kadar geç konursa, uygulanacak tedavilerin karmaşıklığı ve komplikasyon riski artarken, başarı şansı da o kadar azalır. Bilinmesi gereken en önemli nokta şudur; kalça çıkığı önlenebilir bir sakatlıktır, özellikle bebeğin doğumdan ilk 2 ayı tedavide başarının en yüksek oranda yakalandığı altın dönemdir. Kalça çıkığı tanısı için; fizik muayene, radyografi ve ultrasonografiden yararlanılır. Tedavi teknikleri, bebeğin yaşına ve çıkığın durumuna göre değişmektedir. Bebeğin bacaklarından belinden ve omuzlarından geçirilerek oluşturulan Pavlik bandajıilk 6 ayda oldukca iyi sonuçlar vermektedir. Bu bandajın uygun pozisyonda takılması ve idamesi zordur bu nedenle bizzat ortopedi uzmanı tarafından uygulanmalıdır. Aylık düzenli kontrol gerekir. 6 ay ile 1 yaş arasında pantolon şeklinde gövde alçıları uygulanır. 1 yaşından sonraysa önce yumuşak doku ameliyatları, 1,5 yaşından sonra da düzeltici kemik ameliyatları uygulanır. Tanıdaki gecikme sakatlık riskini arttırmasının yanında tedavi maliyetlerinde de ciddi artışlara yol açar, buna topal sakat kalan bir yurttaşımızın işgücü kaybınıda katmak gerekir.

Çiğdem Zeytin
Essance-İstanbul İletişim Danışmanlığı

5. Gazeteciler Sitesi Yıldırım Oğuz Göker Sokak

A11-4 No:16 Akatlar/1.Levent

Tel: 0212 282 40 85 (Dahili:14)

Gsm: 0530 955 11 65

Fax: 0212 282 41 35
www.essance-istanbul.com

Kalça çıkığı erken teşhisle tedavi edilebilir!